W homilii biskup przypomniał, że odzyskanie przez Polskę niepodległości po 123 latach zaborów było wydarzeniem, którego – po ludzku patrząc – trudno było się spodziewać. Nazwał je cudem, za który kolejne pokolenia powinny nieustannie dziękować Bogu. Podkreślił przy tym, że wdzięczność za wolną Ojczyznę nie może ograniczać się do wspominania historycznych wydarzeń i bohaterów. Powinna przekładać się na codzienne życie, odpowiedzialność i troskę o wspólne dobro.
– Dziękujemy za dar niepodległości naszej Ojczyzny. Wyrażając wdzięczność za wielkie rzeczy, które Bóg uczynił dla nas, wspominamy tych, którzy oddali swoje życie za dar wolności, która dziś jest naszym udziałem. Dziękujemy za te osoby, które uczyniły i czynią wszystko, byśmy mogli żyć bezpiecznie – mówił bp Kiciński.
Zwrócił uwagę, że w dziękczynienie za odzyskaną wolność wpisują się nie tylko konkretni ludzie i wydarzenia historyczne, ale także głęboka wiara w Boga. To ona przez pokolenia podtrzymywała nadzieję, że nawet w sytuacjach pozornie bez wyjścia możliwe jest odrodzenie Ojczyzny.
– Wiara zawsze podpowiadała, że dla Boga nie ma rzeczy niemożliwych – o ile człowiek Mu zaufa i pozwoli, by to On stał się przewodnikiem jego życia – zaznaczył.
Biskup przestrzegał jednak przed sprowadzaniem wiary wyłącznie do przekonania, że Bóg może dokonać wszystkiego. Jak podkreślił, wiara powinna być widoczna w konkretnych postawach, relacjach i wyborach. Jest stylem życia, który kształtuje moralność narodu, etos społeczny i pragnienie wspólnego dobra.
– Wiara to nie tylko świadomość, że Bóg wszystko może. To przede wszystkim styl życia, to morale narodu, to etos społeczny i pragnienie wspólnego dobra. Wiara bowiem bez uczynków jest martwa – przypomniał.
Fundamenty polskości przetrwały zabory
Odwołując się do ewangelicznego obrazu budowania domu na skale, bp Kiciński zauważył, że mimo zniszczenia zewnętrznych struktur państwa podczas zaborów nie udało się zniszczyć fundamentów polskości. Naród, pozbawiony własnego państwa, doświadczający ucisku, upokorzenia i nieludzkiego traktowania, zachował tożsamość, dzięki której możliwe było późniejsze odrodzenie.
– Zewnętrzne mury budowli naszej Ojczyzny, jej granice, zostały zburzone przez zaborców. Jednak pomimo wielkiego upokorzenia, nieludzkiego traktowania i ucisku fundamenty polskości nie zostały zniszczone. Bo jeśli fundament jest trwały, to nawet gdy cały dom runie, zawsze można go odbudować – niezależnie od warunków i sytuacji. Nawet po wielu latach – mówił.
Zwrócił uwagę, że polska historia naznaczona jest zarówno napaściami zewnętrznymi, jak i podziałami wewnętrznymi. Mimo tych doświadczeń Ojczyzna wielokrotnie potrafiła podnieść się z dziejowych prób. W tym kontekście przywołał hasło „Bóg, Honor, Ojczyzna”, widniejące na wielu polskich sztandarach.
– To nie są puste slogany, ale rzeczywistość świadcząca o tym, że pod tym sztandarem Polak zawsze był Polakiem – pozostawał wierny swoim korzeniom – podkreślił.
W dalszej części homilii biskup przypomniał nauczanie św. Jana Pawła II, którego pomnik znajduje się obok parafialnej świątyni. Papież wielokrotnie wskazywał, że wolność nie jest rzeczywistością, którą można raz zdobyć, a następnie jedynie z niej korzystać. Wymaga nieustannego wysiłku, troski i odpowiedzialności.
– Wolność jest pięknym darem, ale jeszcze większym zadaniem – zaznaczył bp Kiciński, przywołując słowa papieża: „Wolności nie można tylko posiadać, nie można jej zużywać. Trzeba ją stale zdobywać i na nowo tworzyć przez prawdę i miłość”.
Jak wyjaśniał, człowiek może stać się niewolnikiem nawet w wolnym kraju, jeśli pozwoli, by jego sercem zawładnęły egoizm, nienawiść czy obojętność. Prawdziwa wolność nie oznacza bowiem samowoli, ale wiąże się z odpowiedzialnością za drugiego człowieka.
– Prawdziwa wolność nigdy nie oznacza samowoli, lecz mierzy się stopniem naszej odpowiedzialności za drugiego człowieka. Jest ona wyrazem Bożej miłości, dlatego jej właściwą granicą jest wola Boga. A wolą Bożą jest to, byśmy się wzajemnie miłowali – tak, jak On nas umiłował, a umiłował nas do końca – tłumaczył.
Biskup podkreślił również, że Boże przykazania nie ograniczają ludzkiej wolności, ale prowadzą do jej pełni. Dekalog wskazuje drogę wzajemnej miłości i szacunku. Odrzucenie Bożego prawa może natomiast sprawić, że ludzkie życie utraci swój głęboki sens.
Niepodległość wymaga wdzięczności i codziennej troski
W homilii bp Kiciński nawiązał także do ewangelicznej historii dziesięciu trędowatych, którzy prosili Jezusa o uzdrowienie. Wszyscy zostali oczyszczeni, ale tylko jeden wrócił, by podziękować. Był to Samarytanin, który upadł do nóg Jezusa i wielbił Boga.
– Jezus rzekł do niego: „Idź, twoja wiara cię uzdrowiła”. Niestety, pozostałych dziewięciu nie okazało wdzięczności – przypomniał biskup.
Wskazał, że ta ewangeliczna scena pozostaje aktualna również w odniesieniu do życia społecznego i narodowego. Człowiek często zwraca się do Boga w chwilach trudności, ale gdy otrzyma pomoc i odzyska poczucie bezpieczeństwa, szybko zapomina o otrzymanym dobru.
– Jakże aktualne staje się tutaj powiedzenie: „Jak trwoga, to do Boga”. W życiu człowieka bywa tak, że dobro otrzymane szybko jest zapomniane – zauważył.
Zachęcał, by nie traktować tego, co dobre, jako czegoś oczywistego i zagwarantowanego na zawsze. Dotyczy to zarówno osobistego szczęścia, jak i wolności narodowej. To, co nie jest szanowane i doceniane, można bardzo szybko utracić.
– Wolność jest więc darem, o który trzeba się troszczyć każdego dnia. Jest to wielki wysiłek pracy nad sobą, nad swoim życiem i swoją wiarą – mówił.
Podkreślił, że choć ludzkie zabezpieczenia są potrzebne i dają poczucie stabilności, największą ochroną przed utratą wolności pozostaje życie w łasce Bożej. Chodzi o codzienność budowaną na wzajemnej miłości, szacunku i odpowiedzialności.
– Największym zabezpieczeniem przed utratą wolności jest życie w łasce Bożej. Życie naznaczone wzajemną miłością i szacunkiem, budowane cierpliwie dzień po dniu – podkreślił.
W tym kontekście bp Kiciński postawił mocną diagnozę dotyczącą współczesności. Zaznaczył, że potrzebna jest odnowa nie tylko życia osobistego, ale także rodzinnego i społecznego. Wskazówek do jej przeprowadzenia szukał w Liście św. Pawła Apostoła do Tytusa.
Apostoł przypomina, że chrześcijanie są ludźmi, którym objawiła się dobroć i miłość Zbawiciela, a przez Ducha Świętego zostali powołani do życia wiecznego. Z tego daru wynikają konkretne zobowiązania wobec innych ludzi i całej wspólnoty.
– Dlatego jesteśmy wezwani, byśmy z szacunkiem odnosili się do zwierzchnich władz i byli gotowi do czynienia wszelkiego dobra – przywołał słowa św. Pawła.
Biskup wyjaśnił, że nie chodzi o bezrefleksyjne podporządkowanie się władzy, lecz o dojrzałą postawę obywatelską i gotowość do budowania wspólnego dobra. Zaznaczył jednocześnie, że dla człowieka wierzącego najwyższą normą pozostaje prawo Boże.
– Nasze codzienne relacje winny opierać się na wzajemnym szacunku i unikaniu wszystkiego, co poniża drugiego człowieka. Święty Paweł wzywa nas dziś do autentycznej łagodności i uprzejmości względem siebie nawzajem – mówił.
Św. Maksymilian wzorem miłości do Ojczyzny
Szczególne znaczenie słowa o odpowiedzialności za drugiego człowieka nabrały w świątyni noszącej wezwanie św. Maksymiliana Marii Kolbego. Bp Kiciński przypomniał, że patron parafii całym swoim życiem potwierdził, czym jest miłość, która nie zatrzymuje się na deklaracjach, ale prowadzi do bezinteresownego daru z siebie.
Św. Maksymilian oddał życie za współwięźnia w niemieckim obozie koncentracyjnym Auschwitz. Nie znał go wcześniej, a mimo to zdecydował się zająć jego miejsce w bunkrze głodowym. Jego ofiara stała się świadectwem miłości silniejszej niż śmierć.
– Święty Maksymilian Kolbe potwierdził całym swoim życiem. Oddał je za drugiego człowieka – człowieka, którego tak naprawdę nie znał. W ten sposób udowodnił, że miłość jest potężniejsza niż śmierć i że tylko na takiej miłości można budować dom wolnej Ojczyzny – podkreślił biskup.
Przypomniał również o wielu innych bohaterach, którzy oddawali życie za bliźnich i za Polskę, pragnąc, by była wolna, niepodległa i piękna. Ich postawa pozostaje zobowiązaniem dla kolejnych pokoleń.
Na zakończenie homilii bp Kiciński wskazał na Maryję, Patronkę Polski, jako wzór wierności Bogu i budowania relacji opartych na miłości. Zachęcił do powierzania Jej losów Ojczyzny oraz codziennego życia wszystkich Polaków.
– Niech wzorem w budowaniu naszych wzajemnych relacji i wiernego życia w wolności będzie Przewodniczka naszej wiary, Najświętsza Maryja Panna, Patronka naszej Ojczyzny. Za Jej przyczyną dziękujemy dziś za dar wolnej i niepodległej Polski – powiedział.
Po Mszy św. uczestnicy uroczystości pozostali w świątyni, by wspólnie świętować niepodległość podczas koncertu „Wrocław śpiewa Niepodległej”. Była to muzyczna kontynuacja patriotycznego spotkania, w którym modlitwa, pamięć o bohaterach i wspólne przeżywanie narodowej historii połączyły się w dziękczynieniu za wolną Polskę.