Od Eucharystii w katedrze wrocławskiej rozpoczęła się inauguracja programu „Zaczyn”. Uczestniczyli w niej przedstawiciele zespołów parafialnych, które w najbliższych miesiącach będą wspólnie modlić się, formować, poznawać i uczyć współpracy, aby następnie podejmować konkretne działania w swoich wspólnotach.
Mszy św. przewodniczył bp Jacek Kiciński CMF, a homilię wygłosił bp Maciej Małyga. – Eucharystia nie tyle rozpoczyna coś nowego, ile pomaga nam odkrywać to, co najgłębsze i najpiękniejsze – mówił na początku liturgii bp Kiciński, zapraszając do powierzenia Bogu wszystkich parafii uczestniczących w programie.
Po zakończeniu Mszy św. uczestnicy pozostali w katedrze na wspólnej modlitwie słowem Bożym i adoracji Najświętszego Sakramentu. Dopiero po tym duchowym wprowadzeniu rozpoczęła się część formacyjno-warsztatowa w auli Akademii Katolickiej.
Zmiana zaczyna się od ludzi
Program „Zaczyn” jest jednym z narzędzi wdrażania postanowień synodu archidiecezjalnego. Jego celem jest wsparcie proboszczów w budowaniu zespołów, które będą współodpowiedzialne za życie i misję parafii. Jak wyjaśnia Adriana Kwiatkowska z zespołu ds. wdrożenia postanowień synodu, za tym formalnym określeniem kryje się bardzo konkretna idea. – Chodzi o odnowę życia parafii. I ta odnowa zawsze zaczyna się od ludzi – podkreśla.
W programie uczestniczą zespoły liczące od czterech do kilkunastu osób. Każdy z nich tworzą świeccy podejmujący wspólną drogę ze swoim proboszczem. – Idea jest taka, że budujemy najpierw mały zespół, który różne rzeczy ze sobą przeżywa. Najpierw buduje wspólnotę, uczy się rozeznawać swoje własne dary, dary swojej parafii i wchodzi w misję – wyjaśnia Adriana Kwiatkowska.
Z czasem doświadczenie tych zespołów ma promieniować na całe parafie. Nie chodzi bowiem o utworzenie kolejnej zamkniętej grupy, lecz o pobudzenie do współodpowiedzialności także tych osób, które dotąd nie angażowały się w życie wspólnoty.
Uczestnictwo w „Zaczynie” nie oznacza automatycznie powołania do określonej funkcji. Zdobyte doświadczenie może jednak pomóc w przyszłej posłudze w radach parafialnych, katechezie czy innych zadaniach duszpasterskich.
Chrzest daje nam wspólną odpowiedzialność
Ważnym punktem pierwszego spotkania była konferencja bp. Jacka Kicińskiego zatytułowana „Sakrament chrztu źródłem komunii”. Biskup przypomniał, że chrzest nie jest jedynie osobistym wydarzeniem w życiu człowieka. Od samego początku wprowadza go we wspólnotę wiary, która przyjmuje nowego członka i zobowiązuje się do troski o jego duchowy rozwój. – Jako wspólnota Kościoła odpowiadamy za wiarę nie tylko swoją, ale i tych, z którymi jesteśmy złączeni więzami chrztu świętego – podkreślał bp Kiciński.
Zwracał uwagę na znaczenie poszczególnych znaków liturgii chrzcielnej. Już znak krzyża czyniony na czole dziecka przez kapłana, rodziców i chrzestnych ukazuje, że wiara rodzi się i rozwija we wspólnocie. Namaszczenie krzyżmem przypomina z kolei o udziale ochrzczonego w misji Chrystusa – kapłańskiej, prorockiej i królewskiej.
To właśnie z chrztu wypływa wezwanie do służby innym i współtworzenia Kościoła. – Jako wspólnota cieszymy się tymi, którzy są, ale cierpimy za tych, których nie ma – mówił biskup, przypominając, że odpowiedzialność za parafię obejmuje również osoby, które oddaliły się od Kościoła. – Mamy ich poszukiwać, odnajdywać i przyprowadzać – dodawał.
Konferencja prowadziła do osobistej refleksji nad tym, jak każdy z ochrzczonych buduje relacje we wspólnocie, kto pomaga mu wzrastać w wierze i w jaki sposób sam może stać się oparciem dla innych.
Żeby słuchać, a nie tylko słyszeć
Drugą ważną częścią dnia były warsztaty poświęcone umiejętności komunikowania się i wzajemnego słuchania.
Pierwszy warsztat nosił tytuł „Cztery płaszczyzny wypowiedzi i czworo uszu”. Uczestnicy poznawali model komunikacji Friedemanna Schulza von Thuna, zgodnie z którym każda wypowiedź może jednocześnie przekazywać informacje, ujawniać emocje mówiącego, wyrażać jego stosunek do rozmówcy i zawierać prośbę lub oczekiwanie.
Przykładem było zdanie organizatorki parafialnego festynu: „Do pieczenia ciasta na festyn na razie zgłosiły się trzy osoby”. Czy to tylko informacja? A może wyraz zmartwienia, rozczarowania albo prośba o pomoc? W zależności od tego, jakiego „ucha” użyje odbiorca, to samo zdanie może zostać zrozumiane zupełnie inaczej.
Uczestnicy zastanawiali się, na które komunikaty są najbardziej wrażliwi, a które najczęściej im umykają. Ćwiczenia miały pomóc w unikaniu nieporozumień i budowaniu relacji opartych na uważnym słuchaniu. – Wiedzy duchowej i teologicznej towarzyszą praktyczne umiejętności, które pozwalają lepiej współpracować i współdziałać. Tak naprawdę chodzi o współdzielenie misji – wyjaśnia Adriana Kwiatkowska.
Wspólna modlitwa, formacja i warsztaty tworzą więc jedną całość. Zespoły mają nie tylko zdobywać wiedzę o Kościele, lecz także uczyć się sposobu bycia razem, który później będą mogły przenosić do swoich parafii.
Co wydarzy się do lutego?
Ostatnia część spotkania została poświęcona planowaniu kolejnych kroków. Uczestnicy najpierw dzielili się tym, co było dla nich ważne, co sprawiło trudność i jakie owoce zabierają ze sobą do domu.
Następnie w zespołach parafialnych zastanawiali się, jak zorganizować dalszą współpracę. Rozmawiali o sposobach komunikacji, wspólnej formacji, osobistych zobowiązaniach i działaniach, które mogą podjąć w parafiach przed kolejnym spotkaniem.
Program przewiduje łącznie cztery spotkania. Po listopadowej inauguracji we Wrocławiu kolejne odbędą się w lutym, czerwcu i wrześniu 2027 roku. Będą organizowane w rejonach, w których wspólnie formować się będą zespoły z kilku parafii.
Nie chodzi jednak o to, aby pomiędzy spotkaniami uczestnicy zrealizowali jak najwięcej zadań.
W materiałach warsztatowych organizatorzy podkreślili, że najważniejsza jest przemiana relacji – z Bogiem, między członkami zespołu i z całą wspólnotą parafialną.
Parafia, w której każdy ma swoje miejsce
O takim Kościele mówił również bp Maciej Małyga podczas homilii inaugurującej program. Przywołując postać Gajusa z Trzeciego Listu św. Jana, pokazał obraz wspólnoty, w której ludzie znają się po imieniu, troszczą o siebie i pomagają sobie w wypełnianiu misji.
Przeciwstawił mu Diotrefesa, który chce być pierwszy, samodzielnie decydować o wszystkim i nie dopuszcza innych do działania. – Jest droga Gajusa i droga Diotrefesa. My zapraszamy siebie do drogi umiłowanego Gajusa – mówił.
To właśnie droga Gajusa ma stać się inspiracją dla uczestników „Zaczynu”. Droga, na której proboszcz i świeccy nie działają obok siebie, lecz wspólnie, dzieląc się odpowiedzialnością za Kościół. A wszystko zaczyna się od niewielkiej grupy osób, które chcą nauczyć się razem słuchać Boga i siebie nawzajem.