Jasnogórskie Dni Skupienia są okazją do wspólnego zatrzymania się, modlitwy, rozmowy i umocnienia więzi między osobami zaangażowanymi w działalność Towarzystwa. To także czas spojrzenia na codzienną służbę ludziom potrzebującym, którzy często zmagają się nie tylko z biedą materialną, ale również z samotnością, odrzuceniem i utratą poczucia własnej wartości.
Tegoroczne spotkanie miało szczególny wymiar. Zbiegło się z X Światowym Dniem Ubogich, ustanowionym przez papieża Franciszka, a zarazem było okazją do świętowania 45-lecia Towarzystwa Pomocy im. św. Brata Alberta. Czterdzieści pięć lat obecności, zaangażowania i konkretnej pomocy drugiemu człowiekowi to historia tysięcy osób, które dzięki działalności tej organizacji znalazły schronienie, wsparcie i szansę na rozpoczęcie życia na nowo.
Ubogi nie jest problemem, ale człowiekiem
Bp Jacek Kiciński w X Światowy Dzień Ubogich przypomniał, że został on zainicjowany przez papieża Franciszka, aby wyrwać ludzi z letargu obojętności na drugiego człowieka.
– Obojętność sprawia, że zatapiamy się w doczesności, we własnych sprawach i we własnym świecie. W ten sposób przestajemy widzieć siebie nawzajem – mówił.
Biskup zauważył, że współczesny hedonizm i związana z nim materialistyczna wizja świata niosą ze sobą poważne konsekwencje. Człowiek coraz częściej traci z pola widzenia obecność Boga, Jego dobroć, a nade wszystko miłosierdzie. W rezultacie drugi człowiek bywa oceniany wyłącznie przez pryzmat zysków i strat, swojej przydatności lub zbędności.
– Człowiek bywa traktowany wyłącznie w kategoriach zysków i strat, w kategoriach przydatności lub zbędności. Zakłócona w ten sposób hierarchia wartości prowadzi do głębokich dysproporcji społecznych – podkreślał bp Kiciński.
Jak zaznaczył, jako pierwsi konsekwencje takiego sposobu myślenia ponoszą ludzie ubodzy. Ich sytuacja jest często skutkiem historii, na którą nie zawsze mieli wpływ. Nie można więc sprowadzać ich doświadczenia do prostych ocen czy szukania winnych.
Nieobecność Boga w życiu społecznym niszczy także relacje międzyludzkie. Zamiast żyć obok siebie we wzajemnym szacunku, ludzie zaczynają żyć jedni ponad drugimi, w relacjach naznaczonych panowaniem i uciskiem.
Biskup przywołał również słowa papieża Leona XIV, który zwraca uwagę na tłumiony dziś krzyk ubogich o sprawiedliwość. Dzieje się tak na wiele sposobów, a próby upominania się przez nich o własne prawa często zostają pozbawione głosu.
W tej sytuacji człowiek ubogi zwraca się ku Bogu, zanosi do Niego swoją skargę i w Nim szuka oparcia.
– W tym wołaniu do Boga może być pewny, że zostanie wysłuchany. W takim całkowitym zawierzeniu Bożej Opatrzności na nowo rozkwita poczucie własnej godności. Uciekać się do Boga znaczy znaleźć prawdziwą i pewną opiekę – podkreślił kaznodzieja.
Kościół ma być ucieczką dla ubogich
Bp Kiciński przypomniał, że chrześcijanie nie mogą pozostać obojętni na los ludzi potrzebujących. Są wezwani, by stawać się ubogimi Pana i jednocześnie być ucieczką dla ubogiego. Szczególnie ważne jest dostrzeżenie tych, którzy żyją tuż obok, ale z różnych powodów pozostają niewidoczni dla otoczenia.
W tym kontekście przywołał Maryję, która sama doświadczyła ubóstwa i odrzucenia w chwili, gdy najbardziej potrzebowała ludzkiej pomocy i opieki. Przed narodzinami Jezusa nie znalazło się dla Niej miejsce w gospodzie.
– Potrzebujemy na nowo ożywić nasze serca. Obudzić w nich wrażliwość na innych, zwłaszcza na ludzi ubogich. Oni są sprawdzianem naszej wiary i naszego człowieczeństwa – mówił.
Odwołując się do nauczania papieża Leona XIV, przypomniał, że Kościół ze swej natury jest powołany do tego, aby być ubogi i stanowić ucieczkę dla ubogich.
– Kościół, jeśli chce być Chrystusowy, musi być Kościołem Błogosławieństw. Musi być Kościołem, który idzie ubogi razem z ubogimi – zaznaczył.
Nie chodzi przy tym o to, by wszyscy stali się żebrakami, ale by w ludziach ubogich potrafili rozpoznać samego Chrystusa. To On przychodzi do człowieka w konkretnej osobie potrzebującego i stawia pytanie o gotowość udzielenia pomocy.
– Przychodzi i pyta: „Czy znajdę dziś u ciebie pomoc?”. Może się okazać, że ta udzielona pomoc będzie dla nas kiedyś bramą do życia wiecznego – zauważył biskup.
Największym darem jest obecność
Ważnym wątkiem rozważania bp Kicińskiego była samotność, która coraz częściej staje się jednym z najdotkliwszych wymiarów ludzkiego ubóstwa. Podczas spotkania na Jasnej Górze podkreślał, że bieda nie zawsze oznacza brak środków do życia. Człowiek może doświadczać ubóstwa także wtedy, gdy nie ma z kim porozmawiać, nie jest zauważany i nie znajduje nikogo, kto chciałby poświęcić mu swój czas.
– Dziś wielkim ubóstwem człowieka jest osamotnienie. Największym darem, jaki możemy dać bliźnim, jest obecność. Jeśli chcesz poznać człowieka, to spotkaj się z nim w jego sercu – mówił asystent kościelny Towarzystwa Pomocy im. św. Brata Alberta.
To wezwanie szczególnie mocno wybrzmiało w kontekście działalności organizacji, której codzienna praca polega nie tylko na zapewnianiu podstawowych potrzeb, ale przede wszystkim na przywracaniu człowiekowi godności. Za nazwą Towarzystwa kryją się tysiące ludzkich historii – osób, które znalazły w jego placówkach bezpieczne schronienie, dom, wsparcie i możliwość odbudowania swojego życia.
– Ubogi to ten, kto niekoniecznie stał się ubogim z własnej winy. Różna jest bowiem historia każdego człowieka. Jedno jest pewne: człowiek ubogi może stać się dla nas wielką pomocą na drodze do naszego zbawienia – podkreślano podczas jasnogórskiego spotkania.
Na zakończenie modlitwy bp Kiciński zawierzył Matce Bożej wszystkie organizacje charytatywne – zarówno te oficjalne, jak i mniej znane – które każdego dnia niosą pomoc potrzebującym. W sposób szczególny modlił się za Towarzystwo Pomocy im. św. Brata Alberta, obchodzące 45. rocznicę powstania.
Jasnogórskie Dni Skupienia stały się więc nie tylko okazją do świętowania jubileuszu, ale także przypomnieniem, że pomoc ubogim nie jest jedynie społecznym obowiązkiem. To konkretna odpowiedź na Ewangelię i szansa na spotkanie z Chrystusem obecnym w drugim człowieku.
Czterdzieści pięć lat działalności Towarzystwa pokazuje, jak wiele może zmienić w ludzkim życiu obecność drugiego człowieka – obecność, która nie ocenia, nie odwraca wzroku i nie pozostawia potrzebującego samego.